เปรียบเทียบวัสดุจานชามเด็ก ซิลิโคน พลาสติก สแตนเลส เมลามีน

เดินเข้าโซนของใช้เด็กทีไร คุณแม่หลายคนยืนงงหน้าชั้นวางจานชามทุกที เพราะมีให้เลือกตั้งแต่ซิลิโคนสีพาสเทล พลาสติกลายการ์ตูน สแตนเลสเงาวับ ไปจนถึงชามไม้ไผ่ลายน่ารัก แถมแต่ละแบบก็มีคนรีวิวว่าดีทั้งนั้น แล้วจะตัดสินใจจากอะไรดี

บทความนี้จะเทียบวัสดุยอดนิยมทั้งสี่กลุ่มแบบตรงไปตรงมา เล่าทั้งข้อดีและข้อเสียที่เจอจริงจากการใช้งาน ผ่านเกณฑ์ห้าข้อ คือความปลอดภัย ความทนทาน น้ำหนัก ราคา และความเหมาะกับช่วงวัยของลูก อ่านจบแล้วคุณแม่จะเลือกได้แบบไม่ต้องเดาเลยค่ะ

ซิลิโคนเกรดอาหารคือวัสดุดาวรุ่งของบ้านที่มีเบบี๋ จุดแข็งคือเนื้อนิ่มที่อ่อนโยนกับเหงือกและฟันน้ำนม ตกพื้นไม่แตกและไม่มีเสียงดังให้ลูกตกใจ ทนอุณหภูมิได้ช่วงกว้างมากตั้งแต่ -40 ถึง 200 องศาเซลเซียส จึงครอบคลุมตั้งแต่ช่องแช่แข็ง ไมโครเวฟ เครื่องนึ่ง ไปจนถึงเครื่องล้างจาน แถมยังขึ้นรูปเป็นฐานดูดสูญญากาศติดโต๊ะได้ ซึ่งเป็นฟีเจอร์สุดรักของบ้านสาย BLW ที่ลูกอยู่ในวัยชอบคว่ำจาน

ข้อเสียก็มีและต้องเล่ากันตรง ๆ ซิลิโคนอมกลิ่นและคราบสีจากอาหารได้ถ้าปล่อยหมักไว้นาน โดนของมีคมกรีดเป็นรอยขาดได้ และราคาสูงกว่าพลาสติกพอสมควร ที่สำคัญที่สุดคือคุณภาพในตลาดต่างกันมาก ต้องเลือกที่ระบุชัดว่าเป็นซิลิโคน Food Grade แท้ ปลอด BPA และมีมาตรฐาน EU หรือ FDA สหรัฐอเมริกา 🇺🇸 รองรับ ไม่อย่างนั้นข้อดีทั้งหมดข้างต้นก็ไม่มีความหมายค่ะ

จานชามพลาสติกครองใจหลายบ้านด้วยราคาย่อมเยาที่สุดในกลุ่ม น้ำหนักเบา สีสันลวดลายเยอะ หาซื้อง่ายทุกที่ ถ้าเลือกชิ้นที่ระบุว่า BPA Free และผลิตมาสำหรับใส่อาหารโดยเฉพาะ ก็ใช้งานทั่วไปได้ดี เหมาะเป็นชุดสำรองติดบ้านหรือชุดพกพาที่ถ้าหายก็ไม่เสียดายมาก

จุดที่ต้องระวังคือเรื่องความร้อน พลาสติกหลายชนิดไม่เหมาะกับอาหารร้อนจัด และไม่ใช่ทุกชิ้นที่เข้าไมโครเวฟได้ ต้องพลิกเช็กสัญลักษณ์ใต้ภาชนะทีละใบ เมื่อใช้ไปนานผิวจะเป็นรอยขนแมวซึ่งกลายเป็นแหล่งสะสมคราบและเชื้อ รวมถึงเปราะแตกได้เมื่อเสื่อมสภาพ เจอรอยแตกร้าวหรือเนื้อขุ่นผิดปกติเมื่อไหร่ ควรปลดระวางเปลี่ยนใบใหม่ทันทีค่ะ

ถ้าวัดกันที่อายุการใช้งาน สแตนเลสชนะขาด ทนทานชนิดใช้ต่อถึงรุ่นน้องได้สบาย ไม่แตก ไม่เป็นรอยง่าย ไม่อมกลิ่นไม่อมสี ล้างง่ายสะอาดใจ และให้ความรู้สึกโตเป็นผู้ใหญ่ที่เด็กวัยอนุบาลหลายคนภูมิใจ ข้อสำคัญคือต้องเลือกเกรดสแตนเลสที่ใช้กับอาหาร อย่างช้อนส้อมเด็กของ Rabbit Yim ที่ใช้หัวสแตนเลส SUS 316 เนื้อหนา ขอบมน ไม่คมบาดปาก คู่กับด้ามซิลิโคนจับถนัดมือเด็ก

ข้อจำกัดของสแตนเลสคือเข้าไมโครเวฟไม่ได้เด็ดขาด และนำความร้อนเร็ว ใส่ของร้อนจัดแล้วตัวชามจะร้อนตามจนจับลำบาก เสียงกระทบโต๊ะดังกว่าวัสดุอื่น น้ำหนักมากกว่าซิลิโคนและพลาสติก และส่วนใหญ่ไม่มีฐานดูดกันคว่ำ จึงเหมาะกับเด็กที่พ้นวัยปาจานแล้ว มากกว่าน้องเล็กที่เพิ่งเริ่มมื้อแรก

ชามเมลามีนอยู่คู่ครัวไทยมานาน แข็งแรง เบา ลวดลายสวย ราคาไม่แพง ส่วนภาชนะไม้ไผ่ให้ลุคธรรมชาติอบอุ่นจนหลายบ้านหลงรัก แต่สองกลุ่มนี้มีเงื่อนไขการใช้งานที่ต้องเข้าใจให้ครบก่อนซื้อมากที่สุดในบรรดาวัสดุทั้งหมด

เมลามีนห้ามเข้าไมโครเวฟ และไม่เหมาะกับอาหารร้อนจัด เพราะความร้อนสูงเร่งให้เนื้อวัสดุเสื่อมเร็ว ควรเลือกของแท้จากผู้ผลิตที่เชื่อถือได้ และเปลี่ยนทันทีที่เห็นรอยแตกลายงา ส่วนภาชนะไม้ไผ่จำนวนมากในตลาดแท้จริงคือผงไม้ไผ่อัดขึ้นรูปกับเรซินเมลามีน จึงมีข้อจำกัดเดียวกันทุกข้อ ขณะที่ไม้ไผ่ธรรมชาติแท้ก็ดูดซับน้ำและขึ้นราง่ายในอากาศชื้นบ้านเรา ต้องล้างแล้วเช็ดแห้งทันทีทุกครั้ง กลุ่มนี้จึงเหมาะเป็นจานอาหารว่างแห้ง ๆ ของเด็กโต มากกว่าเป็นชุดหลักของเบบี๋ค่ะ

ถ้าให้สรุปแบบเห็นภาพไว ๆ ตามเกณฑ์ทั้งห้าข้อ ผลออกมาประมาณนี้ค่ะ

ช่วง 6 เดือนถึงราวขวบครึ่ง ที่ลูกยังปาจาน คว่ำชาม และหยิบทุกอย่างเข้าปาก จานชามซิลิโคนฐานดูดตอบโจทย์ที่สุด ทั้งกันคว่ำ นุ่มปลอดภัย และย้ายจากช่องแข็งไปอุ่นร้อนได้ในใบเดียว พอลูกเริ่มตักอาหารเองคล่องขึ้นราวหนึ่งขวบ การเพิ่มช้อนส้อมหัวสแตนเลสด้ามจับกระชับมือ จะช่วยให้ลูกตักข้าวจิ้มผลไม้ได้จริงจังสมศักดิ์ศรีนักกินตัวน้อย

เมื่อเข้าวัยอนุบาลที่นั่งทานเรียบร้อยแล้ว จะขยับไปใช้จานสแตนเลสหรือเซรามิกแบบผู้ใหญ่ก็ได้ตามใจ หลายบ้านใช้แบบผสมผสาน เช่น ชามซิลิโคนสำหรับเมนูร้อน จานสแตนเลสสำหรับผลไม้ ไม่จำเป็นต้องเลือกทีมเดียวตลอดไปค่ะ

ทุกวัสดุมีเวทีของตัวเอง พลาสติกชนะเรื่องราคา สแตนเลสชนะเรื่องความทน เมลามีนและไม้ไผ่ชนะเรื่องหน้าตา แต่ถ้าถามหาวัสดุที่ครอบคลุมชีวิตจริงของบ้านที่มีเบบี๋มากที่สุด ซิลิโคน Food Grade ยังเด่นสุดเรื่องความอ่อนโยนต่อเหงือกและฟันของลูก บวกกับความทนร้อนทนเย็นช่วงกว้าง -40 ถึง 200 องศาเซลเซียส ที่ทำให้แช่แข็ง อุ่นร้อน และเข้าเครื่องล้างจานได้ครบจบในใบเดียว

ไม่ว่าจะเลือกวัสดุไหน ขอแค่เช็กว่าเป็นเกรดสำหรับอาหารจริง ปลอด BPA มีมาตรฐาน EU หรือ FDA สหรัฐอเมริกา 🇺🇸 ยืนยันได้ อย่างที่จานชามซิลิโคนของ Rabbit Yim ยึดถือทุกชิ้น และหมั่นเช็กสภาพให้สมบูรณ์ไม่แตกร้าว เท่านี้มื้ออาหารของลูกก็ปลอดภัยแล้วค่ะ